Evrendaşçılık
Ulus olarak insanlığı ve vatan olarak evreni tanıyan öğretilerin genel adı. Evrendaşçılık anlayışının ilk izlerine antikçağ Yunan felsefesinde rastlanmaktadır. Sokrates'e nerenin halkından olduğu sorulunca "dünya halkındanım" dermiş. Kirene'li Theocloros da "benim yurdum bütün dünyadır" dermiş ve bu sözüyle insanları, yurttaşlığın değil, bilgeliğin birbirine yaklaştıracağını anlatmak istermiş.

Metafizikte, Hıristiyanlık ve Müslümanlık gibi bütün uluslara açık olan dinler, Yahudiliğe karşı anlamda, evrendaşçılık sayılmıştır. Evrendaşçılık düşüncesi, insanın dünyaya açılmaya başladığı Rönesans çağında, bir bakıma karşıtı sayılan ulusçuluk düşüncesiyle birlikte gelişmiştir. Dante, rönesans insanı için "onun vatanı bütün dünyadır" der. Evrendaşçılık, insan olarak, evrene en geniş açıdan bakmayı dilegetirir.

Bertrand Russell, The Conguest of Hapiness adlı yapıtında "dünya vatandaşlığının bilgisine erişseydik, kendimizi böylesine yıpratacak yerde, insanlığı uygarlığa götürenlerin büyük ordusunun bir eri olmayı yeğlerdik" der. Ne var ki, bir zamanlar, başka ülkelere ve uluslara düşmanlığı körükleyen ve düşünceleri ulusal gelenekler içinde tutup evrensel bilime katmayan bağnaz ulusçuluğa karşı çıkmakla ilerici bir rol oynayan evrendaşçılık, tümüyle emperyalizmin hizmetine girmiş ve ulusal bağımsızlık düşüncesini kösteklemek amacıyla kullanılmaya başlamıştır.

Evrenselcilik
Evrenselliğe ya da tümellemeye eğilimli öğretilerin genel adı. Örneğin törel yasaları her zaman ve her yerde geçerli sayar». Kant'ın törebilim anlayışı, evrensel bağımlılık ve bütünlüğü savunan eytişimsel özdekçilik evrenselcidir.

Özel bir anlamda, insanların sonunda tümüyle kurtulacaklarını ve Tanrı'nın bağışına kavuşacaklarını ileri süren bir Hıristiyan inancına da evrenselcilik denir.

_________________________
http://www.e-okul.biz