*Vucudumuzdaki Sivilar*



Dunyanin 2/3'unun su oldugu bilinmektedir. Benzer bir durum insanlar icin de
soz konusudur ve insanlarin % 50-70'i sudur. Bu su miktari yagli
bunyelerde biraz dusuk, yagsiz bunyelerde ve cocuklarda biraz daha fazladir.

Normal bir insanin gunluk su kaybi 2500- 3000 m³, ihtiyaci da yine o
kadardir. Alinan sivi ile verilen sivi arasinda, yaz-kis fark etmeksizin,
duzenli bir denge soz konusudur.

Vucuda alinan su uc yoldan temin edilir:

a) Gunluk icilen su 1200 ml.

b) Besinlerle alinan su 1100 ml. ;

c) Vucutta yapilan su 300 ml.

Bir gunluk sivi kaybi ise:

a) Idrarla kayip 1500 ml.

b) Gâita ile kayip 100 ml.

c) Akcigerden solunumla 300 ml.

c) Deriden buharlasma ile 700 ml. dolaylarindadir. Goruluyor ki vucuda
alinan ile kaybedilen sivi arasinda bir denge soz konusudur ve bu 2600 ml.
civarindadir.

Vucut sivilarinin alinmasi ile kaybi arasinda bu dengenin yaninda vucutta
bulunan sivi da vucudun belirli yerlerinde bir denge icinde sabit olarak
bulunur. Insan vucudunun % 70'i su olarak kabul edilirse bu % 70'in:

% 50'si hucreler icindeki su,

% 15'i hucreler arasindaki mesafede bulunan su,

% 5'i de damar yataginda bulunan sudur.

Vucutta degisik yerlerde muayyen miktarlarda bulunan su, cesitli sistemlerin
kontrolu altinda dengede tutulurlar. Bunlarin miktarlarinda meydana gelecek
degisimler. Insan hayatini tehdit edebilir ve hatta insanin olumune yol
acabilir. Organizmadaki bu su metabolizmasi bobrekler, bobrek ustu bezleri,
sinir ve ic salgi bezlerinin kontrolu ile sabit degerde tutulurlar.

Bobreklere kan akiminin az geldigi ve dolayisi ile damar yatagi sivisinin
azalmasi demek olan durumlarda, bobrek tup hucrelerinden tuz emilmesi ve su
emilmesi artar, yine bobrek glomerullerinden suzulen sivi miktari da azalir.

Beyinde bulunan hipofiz bezinin arka kismindan salgilanan ADH (anti diuretik
hormon) bobrek tuplerini uyararak su emilmesini artirir. Boylece
bobreklerden gunde 180 litreye kadar sivi suzuldugu halde bunun 178.5
litresi geri emilir. Bu hormon da kendi basina buyruk degildir. Kendisini
hipotalamus adi verilen sistem kontrolunde tutmaktadir. Agri, heyecan, soguk
ve diger tipteki uyaranlarla tesir altinda kalabilir.

Damar disi ve hucre aralarindaki sivinin duzenlenmesinde hipotalamustaki
basinc alicilari sorumlu tutulmaktadir. Bu sividaki artma veya azalma
durumlarinda bu hassas alicilar (reseptorler) vazife yaparak sivi dengesini
saglarlar.

Bobrek ustu bezleri ve bunlarin salgiladigi hormonlarin su metabolizmasinin
duzenlenmesinde onemli yerleri vardir. Bu bezden salgilanan hormonlar
bobreklere ve bobrek disi dokulara tesir ederler. Bobreklere etki ile suyun
bobreklerden atilmasini saglarlar. Sodyum katyonunun bobrek tup
hucrelerinden emilmesine yardim ederler ve boylece damar disi ve hucreler
arasi sivinin artmasini saglarlar.

Su metabolizmasinda yukarda sayilan organlara ilaveten vazife goren baska
organlar da vardir. Boyundaki tiroid bezi, cinsiyet organlari bunlar
arasinda sayilabilir.

Butun sayilan organlar vazifelerini kusursuz olarak yaparken, insan
bunyesindeki su metabolizmasi da bir butun halinde isler.

Uzun yaz gunlerinde, gunesin sicagi altinda susuzluktan dili, damagi kuruyan
insan susuzlugun ne demek oldugunu cok iyi bilir. Bilemedigi bir sey ise bu
sicak gunlerde ve onun aksine cok soguk gunlerde bunyesindeki su dengesinin
nasil ve hangi mekanizmayla mukemmel olarak isletildigidir.
Vucudumuzda suyun cesitli sistemlerle kontrol altinda dengede tutulmasi o
kadar hassas bir istir ki, sabit degerlerde tutulan miktarlarin degisimi
hayati hemen tehdit altina alabilmektedir. Bu hassas olcu ve dengeyi gorup,
teraziyi elinde tutan ve tum bunlari yapan Yuce Allah'i gormemek nasil
mumkun olur?

_________________________